İstanbul’da enerji editörleriyle bir araya gelen Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Yönetim Kurulu, Türkiye’nin son yılların en ağır kuraklık felaketiyle mücadele ettiğini ve hidroelektrik santrallerin (HES) kritik bir eşikte olduğunu vurguladı. Ulusal enerji kurulu gücünün yaklaşık 120 bin MW’lik kapasitesinin yüzde 27’sini temsil eden ve 2025’in ilk yarısında enerji üretiminin yüzde 20’sini karşılayan HES’ler, kuraklık nedeniyle alarm veriyor. HESİAD, sektörün sürdürülebilirliği ve kuraklık krizine karşı bütünleşik bir eylem planı çağrısını yineledi.

HESİAD’ın Önerileri: Su Bakanlığı, Hibrit Santraller ve Pompaj Depolamalı HES’ler

HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, HES’lerin milli servet statüsünde olduğunu hatırlatarak, su kaynaklarının adil ve sürdürülebilir kullanımını sağlamak için kapsamlı bir plan gerektiğini belirtti. Güven, içme suyu, tarım, enerji üretimi ve ilgili diğer alanlardaki paydaşların su kaynaklarına adil erişimini sağlayacak ölçüm, planlama, uygulama ve denetim yapacak bir “Su Bakanlığı” kurulmasını önerdi. Toplantıda öne çıkan diğer öneriler şöyle:

• Etkin Havza Su Planlaması: Su kaynaklarının verimli kullanımı için havza bazında akıllı planlama yapılması.
• Hibrit Santraller: Teknik altyapısı hazır olan ancak kuraklık nedeniyle eksik üretim yapan HES’lere, bütünleşik üretim yapacak hibrit santrallerin önünün hızla açılması.
• Pompaj Depolamalı HES’ler: “Su bataryası” olarak bilinen pompaj depolamalı HES’lerin bir an önce devreye alınması.
• Finansal Destek Mekanizmaları: Kuraklık nedeniyle finansal sürdürülebilirlik riski yaşayan HES’lere destek sağlanması.
• Sistem Kullanım Bedelleri ve Düzenlemeler: Sistem kullanım bedellerinin üretim üzerinden alınması ve hibrit tesis kurulumlarındaki sınırlamaların kaldırılması.

Güven, bu düzenlemelerin HES’lerin finansal yükümlülüklerini hafifleteceğini ve sektörün zor dönemi atlatması için “can suyu” olacağını vurguladı. “İçme ve sulama suyu ihtiyaçları öncelikli, ancak enerji üretimini de hesaba katarak kaynak yönetimi yapmalıyız. Aksi takdirde, milyarlarca dolarlık yatırımlar lisans sürelerinin sonunda ekonomik sürdürülebilirliklerini kaybederek ‘hayalet tesislere’ dönüşebilir” dedi.

“Hayalet Tesis” Uyarısı

HESİAD, bütünleşik bir eylem planı oluşturulmazsa, lisans süreleri sona eren HES’lerin atıl hale gelebileceği uyarısında bulundu. Güven, “Havzalarda etkin su yönetimi, hibrit santral uygulamalarının hızlandırılması, pompaj depolamalı HES’lerin devreye alınması ve finansal yükümlülüklerin hafifletilmesi gibi adımlar, iklim kriziyle mücadelede Türkiye’yi daha güçlü bir konuma taşıyabilir. Sektörün sistem kullanım bedellerinin düzenlenmesi ve hibrit santraller için izin süreçlerinin 6 ay içinde tamamlanması beklentisi artık acil bir ihtiyaç” diye konuştu.

IHA Üyeliği ile Küresel Çözüm Arayışı

HESİAD, Ağustos 2025 itibarıyla Uluslararası Hidroelektrik Derneği’ne (IHA) üye olduğunu duyurdu. Güven, IHA üyeliğinin Türkiye’nin hidroelektrik sektörünü küresel arenada daha etkin temsil edeceğini ve çözüm geliştirme kabiliyetlerini artıracağını belirtti. “IHA’nın deneyimlerinden faydalanarak, özellikle pompaj depolamalı HES’lerin Türkiye’de hayata geçirilmesini hızlandırmayı hedefliyoruz. Bu üyelik, Türkiye’yi IHA’nın en etkin üyelerinden biri haline getirecek ve uluslararası hidroelektrik organizasyonlarının ülkemize taşınması konusunda elimizi güçlendirecek” dedi. Güven, bu alandaki ilerlemelerin kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılacağını ekledi.

Toplantıya Katılanlar

Toplantıya HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven’in yanı sıra Yeni Yatırımlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Ziya Erdem (Sanko Enerji), Tedarik Ekosisteminden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ayşen Özbaş (Andritz), Yönetim Kurulu Üyeleri Turgay Akgün (Andritz), Yavuz Selim Kılınç (Gülsan Holding) ve Genel Sekreter Hüseyin Yücebaş katıldı.

Sektörün Önemi ve Aciliyet

Güven, hidroelektrik sektörünün Türkiye’nin enerji kurulu gücünün dörtte birinden fazlasını temsil ettiğini ve Avrupa ile dünyadaki konumunu korumanın kritik olduğunu vurguladı. “Yaşadığımız tüm sıkıntılara rağmen bu sektör, enerji üretiminde büyük bir rol oynuyor. Çözüm önerilerimiz, hem sektörü hem de ülke kaynaklarını koruma yönünde aciliyet taşıyor” dedi.