Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) konut aboneleri için yıllık elektrik tüketim limitini 1 Ocak 2026 itibarıyla 5.000 kWh'den 4.000 kWh'ye indirmesine ilişkin sert bir basın açıklaması yayımladı. EMO, bu değişikliğin milyonlarca haneyi ulusal tarife kapsamından çıkararak dalgalı serbest piyasa fiyatlarına mahkûm edeceğini belirterek, "otomatik zam mekanizması" olarak nitelendirdiği düzenlemeye son verilmesi çağrısı yaptı. Açıklamada, EPDK'nın kapatılması ve yerine Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı kurulması talebi de yer aldı.

EPDK'nın "Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ" kapsamında yaptığı düzenleme, aylık ortalama 333 kWh (yıllık 4.000 kWh) tüketimi aşan konut abonelerini son kaynak tedarik kapsamına alacak. EMO'nun hesaplamalarına göre, bu sınırın aşılması halinde faturalarda yüzde 75 ila 99 arasında artış yaşanacak. Örneğin, geçen yıl aylık ortalama 1.000 TL fatura ödeyen bir hane, piyasa koşullarına bağlı olarak önümüzdeki yıl belirgin zamlarla karşılaşacak.

Ortalama Tüketim Sınırı Tehlikeli Düzeyde

Açıklamada, EPDK'nın 2024 istatistiklerine atıfla meskenlerde toplam 75 milyar 91 milyon kWh elektrik tüketimi gerçekleştiği belirtilirken, TÜİK verilerine göre 26 milyon 599 bin 261 hane olduğu vurgulandı. Bu verilere dayalı hesaplama, aile başına ortalama yıllık tüketimin 2.824 kWh olduğunu gösteriyor. EMO, dört kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlar (aydınlatma, buzdolabı, çamaşır-bulaşık makineleri ve televizyon) için aylık en az 230 kWh (yıllık 2.760 kWh) tüketeceğini hesapladı. Isınma veya soğutma gibi ek kullanımlar hariç tutulduğunda, yeni limitin "asgari yaşam standardının biraz üzerinde" harcama yapan sıradan aileleri bile etkileyeceği ifade edildi.

EMO yetkilileri, "Bu karar, varlıklı kesimlerin değil; temel yaşam gereksinimlerini karşılamaya çalışan milyonlarca ailenin serbest piyasa koşullarına terk edilmesi anlamına gelmektedir" dedi. Yazın klima, kışın elektrikli ısıtıcı kullanan hanelerin halihazırda mevcut sınırı aştığını, yeni düzenlemenin ise geniş halk kesimlerini "gerçek bir tehlike" altına soktuğunu savundu.

Serbestleştirme Sürecinin Eleştirisi: Ulusal Tarife Fiilen Ortadan Kalktı

EMO, son kaynak tedarik tarifesinin 2018'de sadece büyük sanayi tesislerini (50 milyon kWh sınırı) kapsadığını, ancak sınırın kademeli olarak indirilerek (2020: 7 milyon kWh, 2023: 1 milyon kWh, 2024 sonu: 5.000 kWh, 2026: 4.000 kWh) konutlara yayıldığını hatırlattı. Bu sürecin, "enerji piyasasının adım adım serbestleştirilmesiyle ulusal tarifenin fiilen ortadan kaldırılması" anlamına geldiğini belirten oda, değişikliğin "enerji şirketlerinin kârını artıran" bir araç olduğunu vurguladı.

Açıklamada, elektrik enerjisinin "sıradan bir piyasa metaı değil, kamusal bir hizmet ve insan hakkı" olduğu tekrarlandı. "Spekülatif piyasa dalgalarının otomatik olarak faturaya yansıdığı" bir ortamda hükümetin "elektriğe zam yok" söyleminin sürdürülebilmesinin ironisi dile getirildi. Ödeme güçlüğü çeken hanelerin sayısının arttığı, sosyal yardımların yetersiz kaldığı bir dönemde, "fatura korkusundan karanlıkta oturan" yurttaşların mağduriyetine dikkat çekildi.

Kamu Tekeli ve Kamulaştırma Çağrısı

EMO, çözüm olarak şu talepleri sıraladı:

• Piyasalaştırma politikalarının maliyetlerini düşürmek için kamusal yatırımların güçlendirilmesi.
• Üretimden dağıtıma kadar tüm süreçleri yönetecek "dikey entegre bir kamu tekeli"nin kurulması.
• Ekonomik krize karşı "toplumcu bir enerji programı"na geçiş.
• EPDK'nın kapatılması ve yerine "kamulaştırma işlemlerini yürütecek Kamulaştırma İdaresi Başkanlığı"nın getirilmesi.

Oda, "Pahalı enerjinin enflasyon ve ekonomi üzerindeki yükünü düşürmek için" acil önlem alınmasını istedi.