Barış Erdeniz: Türkiye'nin Elektrik Şebekesine 10 Yılda 60 Milyar Dolarlık Yatırım Gerekiyor

Kazancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi, Aksa Elektrik İcra Kurulu Başkanı ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, Türkiye'nin enerji dönüşümü hedeflerine ulaşabilmesi için elektrik dağıtım şebekelerine önümüzdeki 10 yılda 50-60 milyar dolarlık yatırım yapılması gerektiğini bildirdi.

Erdeniz, Bloomberg HT'de yayınlanan Gelecek Enerji programında yaptığı değerlendirmelerde, elektrik dağıtım sektörünün son 12 yılda gerçekleştirdiği yatırımlar, enerji dönüşümünün dağıtım şebekelerine etkileri ve gelecekteki yatırım ihtiyaçlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Elektrik dağıtım sektörünün özelleştirilmesinin ardından geçen yaklaşık 12 yıllık süreçte önemli bir dönüşüm yaşandığını belirten Erdeniz, dağıtım şirketlerinin özelleştirme bedelleri dahil Türkiye ekonomisine yaklaşık 33 milyar dolarlık katkı sağladığını ifade etti.

Sektörün bu dönemde yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini kaydeden Erdeniz, "Elektrik dağıtım şirketleri bugüne kadar yaptıkları yatırımlarla hat uzunluklarını 1 milyon kilometreden 1,6 milyon kilometreye, trafo sayılarını ise 350 binden 570 bine çıkardı. Kayıp-kaçak oranı da yüzde 18,5 seviyelerinden yüzde 9'un altına geriledi." dedi.

Bu iyileşmenin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık katkı sağladığını vurgulayan Erdeniz, özelleştirme döneminde 36 milyon olan abone sayısının son 12 yılda 16 milyon artarak 52 milyona ulaştığını söyledi.

Türkiye'nin elektrik tüketiminde son 12 yılda yaklaşık yüzde 50 büyüme gerçekleştiğine dikkati çeken Erdeniz, önümüzdeki 10 yıllık dönemde ise tüketimde yüzde 40 seviyesinde ek artış beklendiğini ifade etti.

Artan talebin karşılanabilmesi için kurulu gücün de yaklaşık yüzde 85 oranında büyümesi gerektiğini belirten Erdeniz, enerji dönüşümünün yalnızca üretim tarafında değil, iletim ve dağıtım altyapılarında da önemli yatırımları zorunlu kıldığını kaydetti.

Enerji sektöründe "petrol çağından elektrik çağına geçiş" yaşandığını dile getiren Erdeniz, elektrikli araçlar, veri merkezleri, ısı pompaları ve dijital teknolojilerin elektrik talebini hızla artırdığını söyledi.

Elektrifikasyon sürecinin şebekelerin önemini daha da artırdığını belirten Erdeniz, "Geçmişte ülkeler için petrol kuyuları stratejik öneme sahipti. Önümüzdeki dönemde ise ülkelerin rekabet gücünü belirleyecek unsurlardan biri, yeni enerji ihtiyaçlarına uyum sağlayabilen güçlü ve akıllı elektrik şebekeleri olacak." değerlendirmesinde bulundu.

Enerji dönüşümünün merkezinde dağıtım şebekelerinin yer aldığını ifade eden Erdeniz, tüketicilerin artık yalnızca elektrik tüketen değil, aynı zamanda üreten, depolayan ve sisteme enerji sağlayan aktörlere dönüşeceğini belirtti.

Çatı tipi güneş enerjisi sistemleri ve enerji depolama teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte enerji akışının tek yönlü yapıdan çift yönlü yapıya evrildiğini anlatan Erdeniz, bu dönüşüme uygun yeni nesil dağıtım altyapılarının oluşturulmasının önemine işaret etti.

Akıllı şebekeler ve dijitalleşmenin önümüzdeki dönemin en önemli başlıkları arasında yer aldığını kaydeden Erdeniz, elektrik şebekelerinin de cep telefonlarında yaşanan dönüşüme benzer şekilde çok daha akıllı, esnek ve dijital yapılara dönüşeceğini söyledi.

Sektörün son 5 yılda 11,2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini belirten Erdeniz, dağıtım şirketlerinin beşinci tarife döneminde 18,5 milyar dolarlık yatırım ve 1,5 milyar dolarlık bakım-onarım harcaması olmak üzere toplam 20 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunduğunu ifade etti.

Önümüzdeki 10 yıllık süreçte ise enerji dönüşümünün ihtiyaçlarını karşılayabilmek için toplam yatırım ihtiyacının 50-60 milyar dolar seviyesinde olduğunu öngördüklerini aktaran Erdeniz, bu süreçte finansmana erişim, uzun vadeli kaynak imkanları ve öngörülebilir regülasyonların kritik önem taşıdığını vurguladı.

Erdeniz, Türkiye'nin kişi başına elektrik tüketiminin halen OECD ülkeleri ortalamasının yaklaşık yarısı seviyesinde bulunduğunu belirterek, bunun ülkenin elektrikleşme ve enerji yatırımları açısından önemli bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu sözlerine ekledi.